İnfetilitenin Tedavi Seçenekleri - Kısırlık İnfetilitenin Tedavi Seçenekleri - Kısırlık

En uygun tedavi seçeneğine inceleme sonucunda karar verilecektir. Tanıya göre en sık uygulanan tedaviler hormonal yoldan yumurtlama uyarı

lması, cerrahi müdahaleler ya da üremeye yardımcı tekniklerdir.

Yumurtlamanın Uyarılması

Değişik iç salgı bezlerinden salgılanan hormonlar kadın yumurtlamasını kontrol altında tutar. Bu salgı bezlerinden ikisi çok önemli olup hipofiz ve hipotalamustur. Bu iki bez yumurta geliştirici hormon (FSH) ile yumurta çatlatıcı hormonun (LH) üretim ve salınımını idare eder. Bu iki hormon yumurtlama olayında anahtar rol görürler.

Hipofiz ya da hipotalamus ile ilgili hastalıklar, ya da iki bezin birbiri ile olan iletişimsizliği yumurtlama bozukluklarına neden olur. Yumurtlama uyarılması (Ovulation induction) değişik ilaçlarla bu hormonal dengesizliğin ortadan kaldırılarak tekrar yumurtlamanın sağlanmasını amaçlar.

Yumurtalıklarda tamamen yumurtaların tükenmesi durumunda ilaçlarla tedavi imkansız olur. Bu durumda ancak başkasının yumurtası ile döllenme sonucu hamile kalınabilir.

IVF ve Diğer Yardımcı teknikler

Kısaca tüp bebek olarak bilinen bir çok yardımcı teknik mevcuttur. Bunlar suni döllenme, IVF (In Vitro Fertilization), GIFT (Gamete Intra-Fallopian Transfer), ZIFT (Zygote Intra-Fallopian Transfer) and ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) dir.

Öncelikle yumurtalıklar gonadotropinler denilen ilaçlarla aşırı şekilde uyarılır. Amaç aynı anda birçok yumurta elde edebilmektir. Böylece yumurtalıklardan ince bir iğne yardımıyla yumurtalar toplanır. Bundan sonra döllenme şekline ve döllenmenin oluştuğu yere göre değişik isimler altında suni döllenme sağlanmaya çalışılır. Döllenen yumurta çoğalmaya başladıktan sonra anne rahmine yerleştirilir

Tedavi Sonuçları..

İnfertilite tedavisinin başarı şansı şu etkenlere bağlıdır.

Tedavi öncesi infertilite süresi,

Tedavi sırasında kadının yaşı ( üreme potansiyeli 35 yaşından sonra azalmaya başlar. 40 ından sonra çok hızla azalır.),

Erkekte ilave bir nedenin olması.

Basit hormonal dengesizliğine bağlı yumurtlama bozukluğu olan kadınların %80''i bir kaç aylık tedaviden sonra hamile kalacaktır.Yardımcı üreme teknikleri ile hamilelik şansı son yıllarda hızla artmıştır.

Birçok merkezde 40 yaşın altında olan ve eşinde yeterli sperm olan bir kadın için her tedavi başına IVF ile hamile kalma şansı %25 civarındadır. .

Bir tedavinin başarısını değerlendirirken üreme potansiyeli açısından normal bir çiftin bile her adet döneminde hamile kalma şansının %25 civarında olduğu akıldan çıkarılmamalıdır. Düzenli, korumasız ilişki sonucunda normal çiftlerin %80 ni ilk yıl sonunda hamile kalır.

Gamet İntrafallopian Transfer ( GIFT ) - Kısırlık Gamet İntrafallopian Transfer ( GIFT ) - Kısırlık

GIFT, IVF''e benzerdir. IVF''deki gibi süperovulasyon indüklenir, hC

G enjeksiyonu yapılır ve folliküller, laparoskopi veya minilaparatomi yolu ile aspire edilir. Laparoskopi öncesinde semen toplanır ve kapasitasyon gerçekleştirilir. Yumurtalar laboratuarda tesbit edilir. Spermler, daha sonra yumurtalarla karıştırılır ve kateter içine çekilir. Sperm ve yumurtalar, aynı zamanda kateter içinde bir hava kabarcığı ile ayrılabilir. Yumurtalar ve sperm, daha sonra uterin tüplere transfer edilerek, doğal fertilizasyon ve klivaj için imkan yaratılır. Bu teknik için her siklusta %20-30 gebelik rapor edilmiştir.

Açıkça GIFT, sadece normal tubal fonksiyonu olan hastalar için uygundur. Bu tekniğin başarısı daha az komplike olan artifisiyel inseminasyonla kombine basit superovulasyon tekniği ile karşılaştırılmamıştır.Bu tekniğin başarısı, sperm ve yumurta kombinasyonunun uterin tübe konması nedeniyle değil, basitçe super ovulasyon ve iyi zamanlanmış inseminasyonun sonucu olabilir.

Açıklanamayan infertilitede, IVF, ovum ve sperm arasındaki etiyolojik fertiliazsyon problemlerini gösterecektir, GIFT ise bu ayırımı yapamaz. Ek olarak GIFT, USG eşliğinde yumurta aspirasyonu tekniğini kullanan IVF''e göre yapılması daha pahalı olan bir tekniktir. Yumurta ve sperm, USG rehberliği altında transservikal olarak kateterize edilerek tüplere transfer edilir.

 Yardımcı Üreme Teknikleri - Kısırlık Yardımcı Üreme Teknikleri - Kısırlık

ASİSTE ÜREME TEKNOLOJİLERİ (ART)
Çocuk sahibi olamayan çiftlerin birçoğu bu sorunu hormon tedavisi,

ameliyat ya da yapay döllenme gibi yöntemlerle giderirken bazılarında, yapılan yumurta ve/veya sperm sayısının artırılması ya da yumurtalarla spermin bir araya getirilmesi için düzenlenen daha ileri, özel tıbbi tekniklere başvurulması gerekir. Bunlar asiste üreme teknolojileri (ART) olarak adlandırılmaktadır.

Gerçekten de bu teknolojiye ihtiyaç duyan çiftlerin sayısı çok sınırlıdır ama gerçekten ihtiyaç duyanlarda elde edilen başarı oranı, söz konusu teknolojinin ilk kullanıldığı, 1970''li yılların sonlarından bu yana, giderek artmıştır. ART yönteminin kullanılmasıyla, çocuğu olmayan (infertil) çiftlerden bazılarındaki gebelik şansı, normal çiftlerdekine yaklaşmaktadır (herhangi bir ay için %25). ART uygulamalarında her yumurta alınması başına isabet eden gebelik oranı, %18- 28 arasında değişmektedir (bkz in vitro fertilizasyon, madde 2).

Bazı çiftlerde döllenme elde edilmeden önce tedavi altında birkaç defa girişimde bulunulması gerekebilir ama bunun, herhangi bir fertilite sorunu olmayan, normal çiftlerde bile böyle olduğu unutulmamalıdır. Uygulanacak herhangi bir ART tekniğinin başarı oranları konusunda doktorunuz size daha fazla bilgi verecektir.

ART nasıl iş görüyor?

Asiste üreme teknolojilerinde (ART), mümkün olduğu kadar çok sayıda yumurtanın gelişmesini uyarmak için çeşitli hormonlar kullanılır. Aynı anda çok sayıda yumurtanın gelişerek döllenmeye hazır duruma gelmesi, döllenme ve daha sonra da gebelik şansını artırır. İn vitro fertilizasyon (tüp bebek), fallop borusuna gamet transferi (GIFT) ve fallop borusuna zigot transferi (ZIFT), en çok kullanılan ART teknikleridir. Bunlardan tüp bebek (in vitro fertilizasyon) yöntemi, aşağıda anlatılmaktadır.

İnvitro fertilizasyon, kısaca ovaryumdan yumurtaların alınması, laboratuvarda fertilize edilmesi ve daha sonra hastanın uterusu içine yerleştirilmesi esasına dayanır. Bu teknikle ilk canlı doğum, Haziran 1978''de olmuştur. Gebe kalamayan kadınlara yardım etmek amacıyla kullanılan IVF-ET''den sonra binlerce bebek daha dünyaya gelmiştir.

 Yumurtlamayı Uyarma ( Ovulasyon İnduksiyonu ) - Kısırlık Yumurtlamayı Uyarma ( Ovulasyon İnduksiyonu ) - Kısırlık

OVULASYON İNDÜKSİYONU
Son yıllarda infertilite tedavisinde birçok ilerleme kaydedilmiştir. Çocuk sahibi olamayan eşlerin tedavisi, 4 temel kategoride uygulanır ve bunlardan sizin için hangisinin en iyi olduğuna, doktorunuz karar verecektir. Bunlar hormon tedavisi; cerrahi teda

viler ve mikro-cerrahi; yapay döllenme ve asiste üreme teknolojileridir (ART).

Hormon tedavisi

Sperm yapımını veya yumurtlamayı (ovülasyonu) etkileyen bir hormonal dengesizlik nedeniyle çocuğu olmayan eşlerde, başarılı bir döllenme sağlamak için hormonal uyarıların yerini almak veya bu uyarıları şiddetlendirmek üzere hormon tedavisi kullanılabilir. Daha önce de anlattığımız gibi kadınlarda folliküllerin gelişmesi ve yumurtlama, erkeklerde ise sperm gelişmesi, öncelikle FSH ve LH tarafından kontrol edilmektedir.

Bu hormonların miktarı yetersizse ya da bunlar tam gerekli zamanda salgılanmazsa, yumurtlama veya sperm yapımı aksayabilir ve döllenme şansı azalır. Özel bazı hormonal dengesizlikleri düzeltmek amacıyla aşağıdaki ilaçlar kullanılabilir.

Klomifen sitrat tablet

Erkekte iktidarsızlığın bulunmadığı, dölleme yeteneğinin normal olduğu infertilite vakalarında kadında mevcut yumurtlama sorunlarının giderilmesi amacıyla klomifen sitrat kullanılır. Normal bir adet siklusunde hipotalamustan GnRH (gonadotropin- serbestleştirici hormon) salgılanması, hipofizin FSH ve LH salgılamasına yol açarak follikül gelişmesini ve yumurtlamayı sağlar. GnRH salgılanmasına bağlı bir sorun nedeniyle yumurtlamanın (ovülasyonun) gerçekleşmediği kadınlarda hipotalamustan GnRH salgılanmasını başlatmak amacıyla klomifen sitrat kullanılabilir.

Klomifen sitratın tedavi öncesinde ovülasyon meydana gelmeyen kadınların %75''inde yumurtlamayı sağladığı ve bunların %35''inin gebe kaldığı bulunmuştur. Bu gebeliklerin çoğunda 1 bebek vardır; en çok %10''u ikiz gebeliktir ve %1''den daha azı çoğul doğumla sonuçlanır. Klomifen sitrat genellikle 4 ya da 5 siklus kullanılır ve bu zamanda yumurtlama ve gebelik oluşmazsa doktorunuz size, başka bir tedavi önerebilir.

İleri derecede saflaştırılmış FSH (enjektabl urofollitropin)

1990''larda kullanıma sunulan ileri derecede saflaştırılmış FSH, bir gonadotropin olan FSH''nin ileri derecede saflaştırılmış bir preparatıdır. Gonadotropin, yumurtalıkları yumurta yapmak üzere uyaran hormondur. İleri derecede saflaştırılmış FSH, klomifen sitrat tedavisinden sonra gebe kalamayan kadınlarda folliküllerin gelişmesini sağlamak amacıyla kullanılır.

Ayrıca normal olarak yumurtlayan ve asiste üreme teknolojileri (ART) uygulanan kadınlarda çok sayıda follikülün gelişmesini sağlamak amacıyla da kullanılabilir."İleri derecede saflaştırılmış FSH ile tedaviniz" bölümünde İleri derecede saflaştırılmış FSH ve kullanımı konusunda ayrıntılı bilgi bulacaksınız.

Enjeklabl koriyonik gonadotropin (hCG)

Koriyonik gonadotropin (hCG), aynen LH''nin yaptığı gibi follikülden yumurta salıverilmesini sağlar ve genellikle, son ileri derecede saflaştırılmış FSH, dozundan 24 saat sonra ovülasyonu uyarmak amacıyla kullanılır. Bu tedavi sırasında çift, hCG verildiği günden önce başlamak üzere hergün cinsel ilişkide bulunmalıdır. Erkeklerde ise birkaç ay boyunca haftada 2-3 defa hCG enjeksiyonu uygulanması, sperm yapımı için gerekli olan testosteron yapımını artırabilir.

Cerrahi girişimler ve mikrocerrahi

Çocuk sahibi olamamanın nedeni, erkeğin ya da kadının üreme sistemindeki anatomik sorunlar veya anormalliklerse, bunları düzeltmek için çeşitli cerrahi girişimlerden faydalanılır. Çocuk sahibi olamamanın nedeni bazen, üreme kanalında nedbeleşmelere veya yapışıklıklara yol açmış olabilen, eski enfeksiyonlar veya iltihaplanmalardır.

Endometriosis, miyomlar ve rahimdeki ya da fallop borularındaki (tüplerdeki) sorunlar da cerrahi tekniklerle tedavi edilebilir. Ameliyat, çok ağır vakalar dışında genellikle başarılı sonuç verir ve infertilitenin giderilmesi için yeterlidir. Ancak cerrahi tedaviler çoğu zaman, başka tedavilerle birlikte kullanılır.

Yapay döllenme

Yapay döllenme genellikle, erkekteki bir sorun, örneğin ejakülasyon (boşalma) sıvısı hacminin az, sperm sayısının düşük ya da sperm hareketliliğinin kötü olması nedeniyle çocuk sahibi olamayan çiftlerde kullanılır. Yine bu teknik, kadınlardaki servikal mukus sorunlarına veya bağışıklık faktörlerine bağlı infertilitenin tedavisinde de kullanılabilir.

Doktorun muayenehanesinde uygulanan bu yöntem, nispeten basit ve ağrısızdır. Bir sperm örneği özel olarak hazırlanıp yıkandıkıan sonra kadının vajinasına, rahim boynu (serviks) kanalına veya rahmine bırakılır. Normal koşullar altında vajinada biriken spermlerin %10''undan daha küçük bir bölümü rahim boynuna ulaşmaktadır. Spermlerin doğrudan doğruya rahim boynu kanalına bırakılmasıyla, üreme kanalına girerek yukarılara doğru çıkabilen sperm sayısı artırılır.

Eğer kadında servikal mukus yoksa ya da kötü kalitedeyse doktor, rahim-içi inseminasyon adı verilen bir yapay döllenme tekniği kullanabilir. Bu teknikte spermler, ovülasyona yakın zamanda doğrudan doğruya rahme bırakılarak döllenme şansı artırılır. Bazen yapay döllenmeyle yumurtlamanın aynı sıralara rastlamasını sağlamak amacıyla birkaç yapay döllenme uygulanması gerekebilir.

Sperm Alınması

Yapay döllenme amacıyla sperm alınırken dikkatli olmak gerekir. Çiftten, en iyi örneğin alınabilmesi için önceki 48-72 saat boyunca cinsel ilişkide bulunmamaları istenebilir. Ayrıca erkeğin, genellikle doktorun muayenehanesinde mastürbasyon yaparak sperm örneği vermekte istekli olması gerekir.

Tüp Bebek ve Mikroenjeksiyon - Kısırlık Tüp Bebek ve Mikroenjeksiyon - Kısırlık

IVF- ICSI Programı
(Tüp Bebek Ve Mikroenjeksiyon)
IVF -ICSI programı 4 basamaktan oluşur :

Yumurtalıklarda Yumurta Gelişimi
Yumu

rtaların Toplanması
Yumurtaların Döllenmesi Ve Embriyo Gelişimi
Embriyonun Rahim İçine Yerleştirilmesi
Yumurta Geliştirilmesi:

Yumurtalıklardaki yumurtaların gelişimi için klomifen sitrat, insan menopozal gonodotropini ( humegon - pergonal ), saf fsh ( metrodin - follegon ), buserelin ( supracur - suprafact - lucrin ), recombinant ganodotropinler, koryonik gonodropinler gibi hormon preparatları tek veya kombine şekilde kullanılır.
Ivf`de bu ilaçların kullanılmasının nedeni daha çok yumurta ve embriyo elde ederek gebelik şansını arttırmaktır.

Bu hormonal ilaçlar düzenli ovulasyonu (yumurtlaması) olmayan kadınlarda 20 yıldır kullanılmaktadır. Bu ilaç kullanımıyla doğum defektlerinde,doğumsal anomaliler veya spontan düşük sıklığında bir artış görülmemiştir.

Enjeksiyonla bu uyarıcı ilaçların kullanımını takiben zamanlama ve yumurtaların olgunlaşmasını takip etmek için 2. Bir ilaç verilir. Bu tedavi olmazsa zamanlama ve yumurtaların olgunlaşmasını tayin etmek oldukça güç olur. Uyarıcı ilaçlar genellikle adetinizin 3. Günü veya burun spreyi-cilt altı iğne kullanımının 14. Günü başlar ve yumurta gelişimine bağlı olarak 8 -10 gün sürebilir.

Yumurtalıklarda yumurta büyümesini izlemek için ultrasonografik görüntüleme kullanılır. Usg''ye genellikle siklusun 3. Gününde başlanır (day 3) ve ağrısızdır. Yumurtanın gelişimini göstermede ve erken gebelikle ultrasonografik kullanımının zarar verici bir etkisi yoktur. Size USG yapılan her gün kan testi de yapılacaktır.

Yumurta Toplama İşlemi :

Yumurta toplanması transvaginal USG (ultrason) eşliğinde gelişen yumurta keseciklerinin (folikül) bir iğne aracılığı ile delinip, yumurtanın içinde bulunduğu sıvı ile aspire edilerek alınmasıdır.

Yumurta Kültürü Ve Döllenme :

Önce laboratuarda yumurtalar toplanır, özel besi yerleri içine yerleştirilir ve yaklaşık 2 -3 saat burada kalmasına izin verilir. Aynı gün mastürbasyon veya testisten doku örneği alınması yoluyla elde edilen sperm steril kaba konup laboratuara taşınır, yıkanır ve inkübe edilir.
Embriyoların sizin rahminize yerleştirilmesi için 3 ila 6 gün sonra merkezimize gelmeniz gereklidir.

Embriyo Transferi:

Yumurta toplamasından 72 - 144 saat (3 ila 6 gün) sonra embriyolar rahim içine, rahim ağzından sokulacak ince bir kateter (borucuk) ile transfer edilir. Embriyo yerleştirme prosedürü çok basittir ve uyuşturma gerektirmez. Embriyolar rahme yerleştirildikten sonra 2-4 saat dinlenilir.ilk 24-48 saatte aktiviteleriniz kısıtlı olmalıdır, bundan sonra normal aktivitelere başlayabilirsiniz.
Eğer tedavi siklusu başarısız olursa yeni bir siklusa başlamak için 3-4 ay beklenmelidir. Bu durum gebelik oluşuncaya kadar veya 6 tam tedavi siklusuna ulaşana kadar sürebilir.

Yumurta toplanması ile iyi sonuç elde edilmesinde, yumurtaların normal gelişimi ve olgunlaşmasının gözlenmesi ve yumurtalıkların cevabının tam olması tartışmasız çok önemlidir.
Hastanemizin yardımla üreme teknikleri merkezi embriyoloji birimi dünya standartlarındaki başarı oranlarıyla ülkemizin önde yer alan merkezleri arasındadır.